Gemeenteraad moet nu regie nemen
De samenwerking in de Lelystadse jeugdhulpketen is al jaren onderwerp van zorgen. In 2023 werd al een onderzoek gestart, maar dat verdween in een la. Daarom nam de gemeenteraad in mei 2025 een motie aan om eindelijk helderheid te krijgen over de ervaringen en knelpunten in de samenwerking van betrokken partijen in de jeugdhulpketen.
Nu, acht maanden later, moeten we constateren dat er nog steeds geen duidelijke en vastgestelde onderzoeksopdracht ligt. Het college geeft zelf aan dat er “verschillende perspectieven” zijn op de onderzoeksvraag en dat dit tot vertraging leidt. Dat is helaas herkenbaar op dit dossier: veel invalshoeken, maar te weinig eenduidigheid. En zolang dat zo blijft, komt het onderzoek niet echt op gang.
Ondertussen blijven bij ons als fractie zorgelijke signalen binnenkomen van betrokkenen in het veld en ouders. Dat onderstreept dat dit geen papieren discussie is, maar een kwestie die inwoners en gezinnen direct raakt. Juist daarom is het nodig dat er nú duidelijkheid komt. Op 27 januari dient Mooi Lelystad een motie in om te regelen dat de raad regie krijgt op de onderzoeksopdracht, zodat het onderzoek eindelijk kan starten.
Wat vroeg de motie en wat gebeurde er in de uitvoering?
De oorspronkelijke motie, die destijds op verzoek en in overleg met wethouder Messelink is aangepast om haar “goedkeuring” te krijgen en daarmee een meerderheid mogelijk te maken, ging uit van één extern onderzoek naar de praktijk van de samenwerking in de jeugdhulpketen. In de uitvoering is dat anders ingevuld. Dat zien wij op vijf punten:
1. Van één onderzoek naar een traject in stappen
De motie sprak over één extern onderzoek. In de uitwerking is eerst een aparte stap gemaakt om afspraken en kaders te inventariseren met pas daarna het vervolg.
2. Van onderzoek uitgevoerd door een externe naar begeleiding door een externe
De motie ging uit van een extern onderzoek. In de praktijk is sprake van onderzoek “onder begeleiding van” een externe, wat de rol van de externe partij verandert.
3. Van praktijkgericht ketenonderzoek naar een sterke focus op afspraken
De motie richtte zich op de huidige praktijk van samenwerking. In de uitvoering ligt het accent eerst op formele afspraken en kaders.
4. Van directe start naar langdurige voorbereiding
Waar de motie uitging van voortgang in 2025 is wethouder Messelink met de onderzoekers nu nog bezig met het vaststellen van de onderzoeksvraag zelf.
5. Van duidelijke opdracht vooraf naar voortdurende discussie over de opdracht
In plaats van vastgestelde centrale onderzoeksopdracht is er sprake van verschillende perspectieven op wat precies onderzocht moet worden.
Dit verschil tussen bedoeling en uitvoering helpt niet om tempo te maken.
Waarom nu een nieuwe motie?
Het in kaart brengen van formele rollen en verantwoordelijkheden is belangrijk, maar dat is geen stap die het onderzoek hoeft tegen te houden. Dat kan juist een eerste deelvraag binnen het onderzoek zelf zijn, te toetsen aan wetgeving, bestuurlijke afspraken en lokaal beleid.
Met onze motie regelen we dat de afstemming over de (centrale) onderzoeksvraag (met deelvragen), afbakening en planning via een raadsafvaardiging loopt, ondersteund door de griffie, met een duidelijke termijn. Zo komt er een heldere opdracht waar de raad achter staat en kunnen de onderzoekers daadwerkelijk starten.
De raad heeft bovendien al ervaring met het begeleiden van extern onderzoek, zoals het Actieonderzoek Maatwerk Sociaal Domein door het Verwey-Jonker Instituut (“De mogelijkheden van maatwerk”). Die ervaring kunnen we nu opnieuw inzetten om dit traject zorgvuldig én voortvarend te laten verlopen.
Als we dit nu niet doen, schuift het onderzoek opnieuw door naar een volgende raad. Dat vinden wij onverantwoord, gezien de signalen uit het veld en het belang van goede jeugdhulp voor Lelystadse kinderen en gezinnen.
Het is tijd om van praten over de start naar het echt uitvoeren van het onderzoek te gaan.